Bệnh Tề Uyên

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Chứng bệnh hiếu sắc, thích gái đẹp: "Bệnh Tề Uyên" là một thành ngữ gốc Hán-Việt dùng để chỉ chứng bệnh thích gái đẹp, ham mê sắc dục. Tên gọi này bắt nguồn từ câu chuyện về Tề Uyên Vương thời Chiến Quốc tự thú nhận mình mắc bệnh "hiếu sắc" khi nói chuyện với Mạnh Tử.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Tai nghe nhưng mắt chưa nhìn / Bệnh Tề Uyên đã nổi lên đùng đùng. (Câu thơ trong "Cung oán ngâm khúc" miêu tả cảm giác ham muốn sắc đẹp bùng lên mãnh liệt chỉ vừa mới nghe nói đến.)
    • Ông ta mắc phải bệnh Tề Uyên, suốt ngày chỉ nghĩ đến những cô gái đẹp. (Anh ta mắc chứng hiếu sắc, cả ngày chỉ nghĩ đến những cô gái xinh đẹp.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • Dùng trong văn chương cổ điển: "Bệnh Tề Uyên" thường xuất hiện trong thơ văn Nôm cổ điển Việt Nam, như trong "Cung oán ngâm khúc" của Nguyễn Gia Thiều, để diễn tả một cách văn chương, bóng bẩy về nỗi ham muốn nhục dục.
    • Thấy người đẹp đi qua, bệnh Tề Uyên trong lòng hắn lại trỗi dậy. (Thấy người đẹp đi qua, lòng ham muốn sắc dục trong hắn lại trỗi dậy.)
Biến thể và từ gần giống
  • Hiếu sắc (Tính từ/ Danh từ): ham thích sắc đẹp, đây chính là nghĩa gốc của "bệnh Tề Uyên".
    • Tính hiếu sắc của hắn đã gây ra không ít rắc rối. (Tính ham thích sắc đẹp của hắn đã gây ra không ít rắc rối.)
  • Mắc bệnh hiếu sắc: Cụm từ đồng nghĩa, diễn đạt trực tiếp hơn.
    • Hắn bị mọi người chê cười vì mắc bệnh hiếu sắc. (Hắn bị mọi người chê cười vì mắc chứng thích gái đẹp.)
Từ đồng nghĩa
  • Ham mê sắc dục: say mê, thèm muốn nhục dục.
  • Mê gái: (từ thông tục) quá thích phụ nữ, đặc biệt là về mặt sắc đẹp thể xác.
Thành ngữ liên quan
  • "Bệnh Tề Uyên nổi lên đùng đùng": Thành ngữ miêu tả sự bùng phát đột ngột và mãnh liệt của lòng ham muốn sắc dục.
    • Chỉ cần nghe tiếng cười trong trẻo ấy, bệnh Tề Uyên trong lão lại nổi lên đùng đùng. (Chỉ cần nghe tiếng cười trong trẻo ấy, lòng ham muốn sắc dục trong lão lại bùng lên mãnh liệt.)
  1. Bệnh hiếu sắc
  2. Mạnh Tử: Thời Chiến quốc, tề Uyên Vương trong một lần nói chuyện với Mạnh Tử có nói rằng ông mắc phải 3 chứng bệnh là: "Hiếu dũng" (thích sức mạnh), "Hiếu hoá (thích của cải) và "Hiếu sắc" (thích gái đẹp)
  3. Cung oán ngâm khúc:
  4. Tai nghe nhưng mắt chưa nhìn
  5. Bệnh Tề Uyên đã nổi lên đùng đùng